Nhân xơ tử cung loại 5 là một dạng u cơ trơn lành tính, nằm chủ yếu trong lớp cơ và lồi ra phía ngoài thanh mạc. So với các loại nhân xơ phát triển về phía buồng tử cung, dạng u cơ trơn này thường ít ảnh hưởng trực tiếp đến niêm mạc và quá trình làm tổ. Tuy nhiên, khi khối u lớn, bệnh vẫn có thể gây đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt hoặc chèn ép cơ quan lân cận, cần được theo dõi và điều trị phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về triệu chứng, mức độ nguy hiểm và hướng điều trị bệnh phù hợp.
Nhân xơ tử cung loại 5 là gì?
Đây là một dạng khối u lành tính, được phân loại theo hệ thống FIGO (Liên đoàn Sản Phụ khoa Quốc tế), dựa trên mối liên quan giữa khối u với lớp cơ tử cung và thanh mạc. Phân loại này giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của nhân xơ đến cấu trúc tử cung và định hướng theo dõi, điều trị phù hợp.
Về đặc điểm, dạng u cơ trơn này nằm chủ yếu trong lớp cơ tử cung, nhưng lồi ra phía ngoài thanh mạc, trong khi vẫn còn phần đáng kể bám trong thành cơ. Nó thường ít gây tác động trực tiếp đến khả năng làm tổ của phôi và các biến chứng thai kỳ sớm so với những nhân xơ phát triển về phía buồng tử cung. Tuy nhiên, khi khối u tăng kích thước, nhân xơ loại 5 vẫn có thể gây chèn ép các cơ quan lân cận như bàng quang hoặc trực tràng, từ đó dẫn đến các triệu chứng như đau vùng chậu, cảm giác nặng bụng, đầy hơi, tiểu gấp hoặc táo bón.
Việc nhận biết đúng loại nhân xơ này có ý nghĩa quan trọng trong theo dõi lâu dài và lựa chọn hướng xử trí phù hợp. Dựa trên kích thước khối u, mức độ triệu chứng và nhu cầu sinh sản của người bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra kế hoạch theo dõi hoặc can thiệp nhằm kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế biến chứng.
Nhân xơ tử cung loại 5 nằm chủ yếu trong lớp cơ tử cung
Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân chính xác gây bệnh hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy sự hình thành và phát triển của khối u có liên quan đến các yếu tố sau:
- Rối loạn hormone nội tiết tố nữ: Estrogen và progesterone đóng vai trò quan trọng trong sự tăng sinh tế bào cơ trơn tử cung, khiến nhân xơ phát triển mạnh trong độ tuổi sinh sản.
- Yếu tố di truyền: Phụ nữ có người thân mắc u xơ tử cung có nguy cơ xuất hiện nhân xơ cao hơn.
- Tuổi sinh sản và tiền sử sinh nở: Phụ nữ chưa từng mang thai hoặc mang thai muộn có nguy cơ mắc nhân xơ tử cung cao hơn.
- Thừa cân, béo phì: Mô mỡ làm tăng sản xuất estrogen ngoại vi, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhân xơ.
- Rối loạn chuyển hóa và lối sống: Ít vận động, căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết.
- Tiền sử viêm nhiễm hoặc tổn thương tử cung: Có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự tăng sinh bất thường của tế bào cơ trơn.
Triệu chứng thường gặp
Loại nhân xơ này không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng rõ ràng, đặc biệt khi khối u còn nhỏ. Do đặc điểm vị trí không phát triển về phía buồng tử cung hoặc nội mạc, bệnh thường không gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt điển hình như rong kinh kéo dài hay cường kinh nặng dẫn đến thiếu máu.
Các triệu chứng của nhân xơ tử cung loại 5 thường xuất hiện khi khối u phát triển với kích thước lớn, gây chèn ép các cơ quan lân cận trong vùng chậu. Bạn có thể gặp các biểu hiện như:
- Đau vùng bụng dưới hoặc xương chậu, cảm giác nặng, căng tức kéo dài.
- Táo bón, khó đi tiêu do khối u chèn ép trực tràng.
- Tiểu khó, tiểu gấp hoặc bí tiểu do chèn ép bàng quang.
- Cảm giác khó chịu, hạn chế sinh hoạt hằng ngày, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Do các triệu chứng tiến triển âm thầm và dễ nhầm lẫn với bệnh lý tiêu hóa hoặc tiết niệu, việc thăm khám phụ khoa và siêu âm định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và theo dõi khối u lành tính này.
Nhân xơ tử cung FIGO 5 có thể gây đau vùng bụng dưới hoặc xương chậu
Nhân xơ tử cung loại 5 có nguy hiểm không?
Nhân xơ loại 5 đa số không nguy hiểm ngay, bởi đây là khối u cơ trơn lành tính và thường tiến triển chậm. So với các nhân xơ phát triển về phía buồng tử cung, nhân xơ FIGO 5 thường ít gây ảnh hưởng trực tiếp đến nội mạc tử cung và khả năng làm tổ của phôi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bệnh hoàn toàn vô hại.
Mức độ nguy hiểm của loại nhân xơ này phụ thuộc vào kích thước khối u, tốc độ phát triển và mức độ chèn ép các cơ quan xung quanh. Nếu không được theo dõi phù hợp, khối u có thể gây ra các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của bạn:
1. Bí tiểu, rối loạn tiểu tiện do chèn ép bàng quang
Khi nhân xơ phát triển với kích thước lớn, khối u có thể chèn ép bàng quang hoặc niệu đạo, gây ra các rối loạn tiểu tiện như tiểu khó, tiểu gấp, tiểu không hết hoặc bí tiểu. Tình trạng này nếu kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và gây khó chịu kéo dài cho bạn.
2. Táo bón kéo dài do chèn ép trực tràng
Trong trường hợp nhân xơ tử cung loại 5 nằm lệch về phía sau tử cung, khối u có thể gây áp lực lên trực tràng, dẫn đến táo bón kéo dài, khó đi tiêu hoặc cảm giác đi tiêu không hết. Biến chứng này thường tiến triển âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường và có xu hướng nặng dần nếu khối u tiếp tục tăng kích thước.
Khối u có thể gây áp lực lên trực tràng, dẫn đến táo bón kéo dài
3. Đau vùng chậu mạn tính
Khối nhân xơ có thể gây căng giãn các mô xung quanh và làm tăng áp lực trong vùng chậu, từ đó dẫn đến đau bụng dưới hoặc đau vùng xương chậu kéo dài. Cơn đau thường âm ỉ, tăng lên khi vận động, đứng lâu hoặc trong kỳ kinh, ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sinh hoạt và công việc của bạn.
Chẩn đoán nhân xơ tử cung như thế nào?
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ cần kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Mục tiêu của quá trình chẩn đoán không chỉ là phát hiện khối nhân xơ, mà còn xác định rõ vị trí, kích thước và mức độ ảnh hưởng của khối u đến cấu trúc tử cung, từ đó làm cơ sở cho việc theo dõi và lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Các phương pháp chẩn đoán gồm:
1. Thăm khám phụ khoa
Thông qua khám phụ khoa, bác sĩ có thể đánh giá kích thước tử cung, phát hiện tử cung to bất thường hoặc nghi ngờ có khối nhân xơ. Tuy nhiên, thăm khám phụ khoa chỉ mang tính định hướng và không đủ để xác định chính xác vị trí cũng như phân loại u xơ theo FIGO, do đó cần kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để đưa ra kết luận chính xác.
2. Siêu âm phụ khoa và phân loại theo FIGO
Siêu âm phụ khoa, đặc biệt là siêu âm đầu dò âm đạo, là phương pháp quan trọng giúp xác định vị trí, kích thước và số lượng nhân xơ tử cung. Dựa trên hình ảnh siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá mối liên quan giữa khối u với lớp cơ tử cung và thanh mạc, từ đó phân loại nhân xơ theo hệ thống FIGO, trong đó xác định đặc điểm của loại nhân xơ này. Đây là bước then chốt trong việc định hướng theo dõi và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Siêu âm đầu dò âm đạo là phương pháp quan trọng giúp xác định vị trí, kích thước và số lượng nhân xơ tử cung
3. Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khi cần thiết
Trong một số trường hợp, hình ảnh siêu âm chưa cung cấp đầy đủ thông tin hoặc cần đánh giá chi tiết trước khi can thiệp điều trị, bác sĩ có thể chỉ định các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như MRI vùng chậu. Phương pháp này cho phép quan sát rõ cấu trúc khối u, mức độ phát triển của nhân xơ và mối liên quan với các cơ quan lân cận, từ đó hỗ trợ lập kế hoạch theo dõi hoặc điều trị chính xác và an toàn hơn.
Phương pháp điều trị
Hướng điều trị khối u lành tính này cần được cân nhắc dựa trên kích thước khối u, mức độ triệu chứng và ảnh hưởng thực tế đến sinh hoạt của bạn. Do đặc điểm vị trí không liên quan trực tiếp đến buồng tử cung, nhiều trường hợp không cần can thiệp ngay, mà ưu tiên theo dõi và xử trí khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
1. Theo dõi định kỳ khi chưa có triệu chứng
Với những trường hợp nhân xơ kích thước nhỏ, không gây đau hoặc chèn ép các cơ quan lân cận, bạn chưa cần điều trị ngay, mà có thể được chỉ định theo dõi định kỳ. Bác sĩ sẽ hẹn siêu âm kiểm tra theo thời gian để đánh giá sự thay đổi về kích thước và đặc điểm của khối u. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát bệnh an toàn, hạn chế can thiệp không cần thiết và kịp thời phát hiện các dấu hiệu tiến triển cần xử trí.
2. Điều trị nội khoa để giảm đau và khó chịu
Điều trị nội khoa chỉ được áp dụng khi bệnh gây ra các triệu chứng như đau vùng chậu, cảm giác nặng bụng hoặc khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Mục tiêu của phương pháp này là kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng sống, chứ không nhằm loại bỏ khối nhân xơ. Bạn cần được theo dõi định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm các dấu hiệu tiến triển cần can thiệp thêm.
3. Can thiệp ngoại khoa khi có chèn ép rõ rệt
Can thiệp ngoại khoa được cân nhắc khi nhân xơ loại 5 phát triển lớn, tăng nhanh hoặc gây chèn ép rõ rệt các cơ quan lân cận, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sức khỏe. Các phương pháp can thiệp ngoại khoa gồm:
- Phẫu thuật bóc nhân xơ tử cung nhằm loại bỏ khối u gây chèn ép và bảo tồn tử cung, thường được ưu tiên ở phụ nữ còn nhu cầu sinh sản.
- Phẫu thuật cắt tử cung trong những trường hợp nhân xơ lớn, đa nhân xơ hoặc triệu chứng nặng khó kiểm soát, đặc biệt ở phụ nữ không còn nhu cầu sinh con.
- Các phương pháp can thiệp khác theo chỉ định chuyên khoa, được cân nhắc tùy theo tình trạng cụ thể, kích thước và vị trí của khối u.
Khi nào người bệnh cần thăm khám và tư vấn chuyên sâu?
Bạn nên chủ động thăm khám và tư vấn chuyên sâu khi có dấu hiệu nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán nhân xơ tử FIGO 5, đặc biệt trong các trường hợp sau:
- Xuất hiện đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu kéo dài, mức độ đau tăng dần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
- Có triệu chứng rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện như tiểu khó, bí tiểu, tiểu gấp, táo bón kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Nhân xơ tăng kích thước nhanh qua các lần siêu âm theo dõi.
- Cảm giác nặng bụng, chướng bụng ngày càng rõ, gây khó chịu kéo dài.
- Có kế hoạch mang thai hoặc đang mang thai và phát hiện nhân xơ tử cung cần được theo dõi sát.
- Đã điều trị nội khoa nhưng triệu chứng không cải thiện hoặc có xu hướng nặng hơn.
Bạn nên đi thăm khám tại bệnh viện uy tín để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn
Kết luận
Nhân xơ tử cung loại 5 là một dạng u cơ trơn lành tính, thường nằm chủ yếu trong lớp cơ tử cung và lồi ra phía ngoài thanh mạc. Do đặc điểm vị trí này, loại nhân xơ này thường ít gây rối loạn kinh nguyệt, nhưng vẫn có thể gây đau vùng chậu hoặc chèn ép các cơ quan lân cận khi khối u phát triển lớn. Việc chẩn đoán đúng theo phân loại FIGO và theo dõi định kỳ giúp đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng của bệnh, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Chủ động thăm khám và tư vấn chuyên sâu khi có triệu chứng bất thường là yếu tố quan trọng để kiểm soát nhân xơ loại 5 hiệu quả và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nếu bạn đang có dấu hiệu nghi ngờ nhân xơ tử cung FIGO 5 hoặc cần được tư vấn theo dõi và điều trị phù hợp, hãy chủ động thăm khám tại Khoa Phụ - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại sẽ đồng hành cùng bạn trong việc đánh giá, theo dõi và xử trí nhân xơ tử cung an toàn, hiệu quả. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa sớm nhất nhé!
